పాలసీ ల్యాప్స్ అంటే ఏమిటి? గ్రేస్ పీరియడ్, పెయిడ్-అప్, రివైవల్ — IRDAI 2024 నియమాలు

ఫోన్‌లో ప్రీమియం గడువు చూసుకుంటున్న వ్యక్తి — పాలసీ ల్యాప్స్
P

Pradeep · అప్‌డేట్:

Pradeep · Updated:

Copyright © 2026 insurancetalks.in. All Rights Reserved.

ఈ ఆర్టికల్ వినండి

ఆర్టికల్ మొత్తం ఆడియోలో, సుమారు 7 నిమిషాలు

0:00 / 7:27

ప్రీమియం గడువు తేదీ (డ్యూ డేట్) దాటిన తర్వాత కూడా కొన్ని రోజులు డబ్బు కట్టే అవకాశం ఉంటుంది. దాన్నే గ్రేస్ పీరియడ్ అంటారు: నెలవారీ ప్రీమియం అయితే 15 రోజులు, మూడు నెలలకు / ఆరు నెలలకు / ఏడాదికి ఒకసారి కట్టేవాళ్లకు 30 రోజులు. ఆ గడువు కూడా దాటితే లైఫ్ పాలసీ ల్యాప్స్ (ఆగిపోవడం) అవుతుంది, లేదా “పెయిడ్-అప్” అనే తగ్గిన కవర్‌లోకి మారుతుంది. చాలా లైఫ్ పాలసీలను మొదటి కట్టని ప్రీమియం తేదీ నుంచి 5 ఏళ్లలోపు (ULIP అయితే 3 ఏళ్లలోపు) మళ్లీ ప్రారంభించవచ్చు (రివైవల్). ముఖ్య నియమాలు IRDAI (ఇన్సూరెన్స్ ప్రొడక్ట్స్) రెగ్యులేషన్స్ 2024 లో, IRDAI లైఫ్ / హెల్త్ మాస్టర్ సర్క్యులర్లలో ఉన్నాయి.

గ్రేస్ పీరియడ్: ఎన్ని రోజులు, కవర్ ఉంటుందా?

లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్హెల్త్ ఇన్సూరెన్స్
గ్రేస్ పీరియడ్నెలవారీ: 15 రోజులు; మిగతావి: 30 రోజులునెలవారీ: 15 రోజులు; మిగతావి: 30 రోజులు
గ్రేస్‌లో కవర్ఉంటుంది — పాలసీ నడుస్తున్నట్టే (లేట్ ఫీజు లేదు)ఏడాదిలో వాయిదాల్లో (ఇన్‌స్టాల్‌మెంట్) కట్టేవాళ్లకు కవర్ ఉంటుంది. ఏడాది పాలసీ గడువు ముగిసి రెన్యూవల్ ఆలస్యమైతే, ప్రీమియం అందని రోజులకు కవర్ ఇవ్వాల్సిన అవసరం లేదు
గ్రేస్‌లో కట్టేస్తేపాలసీ ఏ మార్పూ లేకుండా కొనసాగుతుందిసమ్ ఇన్‌ష్యూర్డ్, నో క్లెయిమ్ బోనస్, వెయిటింగ్ పీరియడ్ క్రెడిట్స్, మారటోరియం — అన్నీ భద్రంగా ఉంటాయి; “బ్రేక్” గా లెక్కించరు
మూలం: ప్రొడక్ట్స్ రెగ్యులేషన్స్ 2024 — షెడ్యూల్ I నిర్వచనం 1.2; షెడ్యూల్ III నిర్వచనాలు 1.2, 1.3, క్లాజ్ 9.3; లైఫ్ ప్రొడక్ట్స్ మాస్టర్ సర్క్యులర్ 12-06-2024, పేరా 8; హెల్త్ మాస్టర్ సర్క్యులర్ 29-05-2024, పేరాలు 8, 9

హెల్త్ పాలసీకి గ్రేస్ దాటితే: దాన్ని పాలసీలో విరామం (“బ్రేక్ ఇన్ పాలసీ”) అంటారు. గ్రేస్‌లోపు రెన్యూ చేస్తేనే వెయిటింగ్ పీరియడ్ క్రెడిట్స్ కొనసాగుతాయని నియమాలు చెబుతాయి. ఆలస్యమైతే ఆ క్రెడిట్స్ ఏమవుతాయి, కొత్త పాలసీ లాగా చూస్తారా అన్నది మీ కంపెనీ పాలసీ వర్డింగ్ చూసి నిర్ధారించుకోండి. వెయిటింగ్ పీరియడ్ గురించి వివరంగా: వెయిటింగ్ పీరియడ్ అంటే ఏమిటి?

లైఫ్ పాలసీ ల్యాప్స్ అయితే ఏమవుతుంది? (పాలసీ రకాన్ని బట్టి)

పాలసీ రకంగ్రేస్ దాటాక ఏమవుతుంది
టర్మ్ పాలసీ (స్వచ్ఛమైన రిస్క్ కవర్, సేవింగ్స్ లేనిది)సాధారణంగా సరెండర్ వాల్యూ ఉండదు; కవర్ ఆగిపోతుంది (ల్యాప్స్). రివైవల్ గడువులో మళ్లీ ప్రారంభించవచ్చు
ఎండోమెంట్ / మనీ-బ్యాక్ లాంటి సేవింగ్స్ పాలసీ — సరెండర్ వాల్యూ వచ్చిన తర్వాత (2024 నియమాల ప్రకారం: స్పెషల్ సరెండర్ వాల్యూ ఒక పూర్తి ఏడాది ప్రీమియం కట్టాక — లైఫ్ మాస్టర్ సర్క్యులర్ పేరా 26.4.2; గ్యారంటీడ్ సరెండర్ వాల్యూ 2 వరుస ఏళ్ల తర్వాత). మొదటి, రెండో ఏడాది మధ్య ఆపితే పెయిడ్-అప్ అవుతుందా లేక స్పెషల్ సరెండర్ వాల్యూ మాత్రమే వస్తుందా అన్నది మీ పాలసీ డాక్యుమెంట్ చెబుతుందిపాలసీ ల్యాప్స్ కాదు; తగ్గిన మొత్తంతో “పెయిడ్-అప్” పాలసీగా కొనసాగుతుంది (కింద ఉదాహరణ)
అదే రకం — సరెండర్ వాల్యూ రాకముందే ఆపేస్తేల్యాప్స్ అవుతుంది (కంపెనీ ప్రొడక్ట్‌లో ఎక్కువ ప్రయోజనం ఇస్తే అది వేరు). 2024 నియమాలకు ముందు తీసుకున్న పాత పాలసీల్లో ఈ కాలం వేరుగా ఉండొచ్చు — మీ పాలసీ డాక్యుమెంట్‌లోని “సరెండర్ వాల్యూ / నాన్-ఫార్ఫీచర్” భాగం చూడండి
ULIP — మొదటి 5 ఏళ్ల లాక్-ఇన్‌లో ఆపేస్తేరిస్క్ కవర్ ఆగిపోతుంది; ఫండ్ విలువ (ఛార్జీలు తీసేసి) “డిస్‌కంటిన్యూడ్ పాలసీ ఫండ్” లోకి వెళ్తుంది. డబ్బు లాక్-ఇన్ పూర్తయ్యాకే వస్తుంది. 3 ఏళ్లలో రివైవ్ చేయవచ్చు. మొదటి కట్టని ప్రీమియం నుంచి 3 నెలల్లో కంపెనీ మీకు పాలసీ స్థితి తెలియజేసి, రివైవల్ ఆప్షన్ ఇవ్వాలి (పేరా 40.1.2)
ULIP — లాక్-ఇన్ తర్వాత ఆపేస్తేతగ్గిన పెయిడ్-అప్ పాలసీగా (రైడర్లు లేకుండా) కొనసాగుతుంది; 3 ఏళ్ల రివైవల్ గడువు ముగిశాక ఫండ్ విలువ చెల్లించి పాలసీ ముగుస్తుంది
మూలం: ప్రొడక్ట్స్ రెగ్యులేషన్స్ 2024, షెడ్యూల్ I — క్లాజ్ 4(A)(a)(1), (6)–(9); 4(B)(a); నిర్వచనాలు 1.22, 1.24; లైఫ్ మాస్టర్ సర్క్యులర్ పేరా 40.1

పెయిడ్-అప్: ఒక ఉదాహరణ

(ఇది అర్థం చేసుకోవడానికి మేము లెక్క వేసిన ఊహాత్మక ఉదాహరణ. మీ పాలసీలో అసలు మొత్తం కంపెనీ పాలసీ డాక్యుమెంట్ ప్రకారం ఉంటుంది.)

కర్నూలులో ఉండే శ్రీనివాస్‌కు ₹5 లక్షల సమ్ అష్యూర్డ్‌తో 20 ఏళ్ల ఎండోమెంట్ పాలసీ ఉంది అనుకుందాం. 6 ఏళ్లు ప్రీమియం కట్టాక ఆపేశాడు. మధ్యలో ఎలాంటి సర్వైవల్ బెనిఫిట్ తీసుకోలేదు.

లెక్కమొత్తం
కనీస పెయిడ్-అప్ సమ్ అష్యూర్డ్ = ₹5,00,000 × (కట్టిన 6 ఏళ్లు ÷ మొత్తం 20 ఏళ్లు)కనీసం ₹1,50,000
దీనికి అదనంగాఅప్పటికే జమ అయిన బోనస్‌లు / గ్యారెంటీడ్ అడిషన్స్ (ఉంటే)
శ్రీనివాస్ పాలసీ కాలంలో చనిపోతే / మెచ్యూరిటీ వరకు ఉంటేపాలసీ షరతుల ప్రకారం ఈ తగ్గిన మొత్తం వస్తుంది — పూర్తి ₹5 లక్షలు కాదు

బోనస్‌లు కాకుండా పెయిడ్-అప్ మొత్తం ₹2,500 కంటే తక్కువ వస్తే ఈ నియమం వర్తించదు. అప్పుడు రివైవల్ గడువు ముగిశాక సరెండర్ వాల్యూ ఇచ్చి కంపెనీ పాలసీని ముగించవచ్చు (షెడ్యూల్ I, 4(A)(a)(8), (9)). పూర్తిగా ఆపేసి డబ్బు తీసుకుంటే ఎంత వస్తుందో: సరెండర్ వాల్యూ ఆర్టికల్.

రివైవల్: ఆగిపోయిన పాలసీ మళ్లీ ఎలా?

  1. గడువు: మొదటి కట్టని ప్రీమియం తేదీ నుంచి వరుసగా 5 పూర్తి సంవత్సరాలు (నాన్-లింక్డ్ పాలసీలు); ULIP లకు 3 సంవత్సరాలు (షెడ్యూల్ I, నిర్వచనాలు 1.39, 1.28).
  2. కట్టాల్సింది: బాకీ ఉన్న అన్ని ప్రీమియంలు, దానితో పాటు పాలసీ షరతుల ప్రకారం ఇతర ఛార్జీలు / లేట్ ఫీజు (వడ్డీ) ఏమైనా ఉంటే (నిర్వచనం 1.10). వడ్డీ రేటు ఎంతో మీ పాలసీ డాక్యుమెంట్‌లో ఉంటుంది. ULIP అయితే బాకీ ప్రీమియంల మీద వడ్డీ గానీ ఫీజు గానీ వసూలు చేయకూడదు; లాక్-ఇన్‌లో ఆగిపోయిన ULIP ని రివైవ్ చేస్తే, ఆపినప్పుడు తీసిన డిస్‌కంటిన్యూయెన్స్ ఛార్జీలను తిరిగి ఫండ్‌కు జమ చేయాలి (లైఫ్ మాస్టర్ సర్క్యులర్ పేరాలు 40.1.4, 40.1.7).
  3. ఆరోగ్య వివరాలు: మీకు ఇంకా ఇన్సూరెన్స్ ఇవ్వొచ్చని కంపెనీ నిర్ధారించుకోవాలి. అందుకోసం కంపెనీ తన బోర్డు ఆమోదించిన అండర్‌రైటింగ్ పాలసీ ప్రకారం ఆరోగ్య డిక్లరేషన్, పత్రాలు, అవసరమైతే మెడికల్ రిపోర్టులు అడగవచ్చు (నిర్వచనం 1.10). నిజమైన వివరాలే ఇవ్వండి.
  4. రైడర్లు: రివైవల్ రైడర్లతో గానీ, రైడర్లు లేకుండా గానీ ఉండొచ్చు — పాలసీ షరతుల ప్రకారం.
  5. గమనించండి: సెక్షన్ 45 ప్రకారం పాలసీపై 3 ఏళ్ల తర్వాత ఏ కారణంతోనూ ప్రశ్నించకూడదు. ఈ 3 ఏళ్లను పాలసీ జారీ తేదీ, రిస్క్ మొదలైన తేదీ, రివైవల్ తేదీ, రైడర్ తేదీ — వీటిలో చివరి తేదీ నుంచి లెక్కిస్తారు (లైఫ్ మాస్టర్ సర్క్యులర్ పేరా 10). అంటే రివైవ్ చేస్తే ఈ 3 ఏళ్ల లెక్క మళ్లీ రివైవల్ తేదీ నుంచి మొదలవుతుంది. రివైవల్ సమయంలో ఆరోగ్యం గురించి ఇచ్చే సమాచారం నిజంగా ఉండటం అందుకే ముఖ్యం.

ఈరోజు ఎలా కట్టాలి / రివైవ్ చేయాలి

ప్రీమియం కంపెనీ వెబ్‌సైట్ / యాప్, ఆటో-డెబిట్, బ్రాంచ్ — ఏ దారిలోనైనా కట్టవచ్చు. రివైవల్ అభ్యర్థన ఆన్‌లైన్‌లో ఇవ్వొచ్చా అన్నది కంపెనీని బట్టి ఉంటుంది. పాలసీ సర్వీస్ రిక్వెస్ట్‌లు ఆన్‌లైన్‌లో తీసుకునే ఏర్పాటు చేయడానికి కంపెనీలు “ప్రయత్నించాలి” అని IRDAI పాలసీదారుల ప్రయోజనాల మాస్టర్ సర్క్యులర్ (05-09-2024), పేజీ 146, పేరా 19 చెబుతుంది — అది తప్పనిసరి కాదు. పోర్టల్ / యాప్‌లో లేకపోతే కస్టమర్ కేర్ ఈమెయిల్ లేదా బ్రాంచ్ ద్వారా అడగండి; కట్టిన రసీదు, రివైవల్ ఉత్తర్వు / ఎండార్స్‌మెంట్ దాచుకోండి.

జాగ్రత్త: కంపెనీ అధికారిక వెబ్‌సైట్ అడ్రస్ మీరే టైప్ చేయండి; SMS, ఈమెయిల్, WhatsApp లో వచ్చే లింకులు నొక్కవద్దు. “మీ ల్యాప్స్ అయిన పాలసీ బోనస్ / డబ్బు ఇప్పిస్తాం, ముందు ఫీజు కట్టండి” అని వచ్చే ఫోన్ కాల్స్ మోసం కావచ్చు. ప్రీమియం ఎప్పుడూ కంపెనీ పేరు మీదే కట్టండి, ఎవరి వ్యక్తిగత ఖాతాలోనూ కాదు.

ముఖ్యమైన పదాలు

పదంసులభంగా అర్థం
డ్యూ డేట్ప్రీమియం కట్టాల్సిన తేదీ
గ్రేస్ పీరియడ్డ్యూ డేట్ తర్వాత లేట్ ఫీజు లేకుండా కట్టడానికి ఇచ్చే అదనపు రోజులు (15 / 30)
ల్యాప్స్ప్రీమియం కట్టకపోవడంతో పాలసీ ఆగిపోవడం
పెయిడ్-అప్ప్రీమియం ఆపినా, కట్టిన కాలానికి తగ్గ తక్కువ కవర్‌తో పాలసీ కొనసాగడం
రివైవల్ఆగిపోయిన పాలసీని బాకీలు కట్టి మళ్లీ పాత ప్రయోజనాలతో ప్రారంభించడం
సరెండర్ వాల్యూపాలసీ పూర్తిగా ఆపేసి వెనక్కి తీసుకుంటే వచ్చే మొత్తం
లాక్-ఇన్ULIP లో మొదటి 5 ఏళ్లు — ఈ కాలంలో డబ్బు బయటకు తీయలేరు
బ్రేక్ ఇన్ పాలసీహెల్త్ పాలసీ గ్రేస్‌లోపు రెన్యూ కాకపోతే వచ్చే విరామం

అపోహలు, నిజాలు

అపోహనిజం
“డ్యూ డేట్ దాటిన మరుసటి రోజే పాలసీ పోతుంది”కాదు. 15 / 30 రోజుల గ్రేస్ ఉంటుంది; లైఫ్ పాలసీకి ఆ రోజుల్లో కవర్ కూడా ఉంటుంది
“ల్యాప్స్ అయితే కట్టిన డబ్బంతా పోయినట్టే”సరెండర్ వాల్యూ వచ్చిన సేవింగ్స్ పాలసీ పెయిడ్-అప్ అవుతుంది లేదా సరెండర్ వాల్యూ వస్తుంది. టర్మ్ పాలసీకి సాధారణంగా తిరిగి వచ్చేది ఉండదు
“ఎప్పుడైనా బాకీ కట్టేస్తే పాలసీ మళ్లీ వస్తుంది”రివైవల్ గడువు (5 ఏళ్లు / ULIP 3 ఏళ్లు) లోపే. పైగా ఆరోగ్య వివరాలు చూసి కంపెనీ ఒప్పుకోవాలి
“హెల్త్ పాలసీ కొన్ని రోజులు ఆలస్యంగా రెన్యూ చేసినా ఏమీ కాదు”గ్రేస్‌లోపు అయితే క్రెడిట్స్ భద్రం. కానీ ప్రీమియం అందని రోజుల్లో కవర్ ఇవ్వాల్సిన అవసరం లేదు. గ్రేస్ దాటితే “బ్రేక్” అవుతుంది
“రివైవ్ చేసిన పాలసీ పాతదే కాబట్టి ఏమీ మారదు”సెక్షన్ 45 కింద 3 ఏళ్ల లెక్క రివైవల్ తేదీ నుంచి మళ్లీ మొదలవుతుంది

మీ పాలసీలో చెక్ చేయాల్సినవి

  1. ప్రీమియం డ్యూ డేట్, పేమెంట్ మోడ్ (నెలవారీ అయితే గ్రేస్ 15 రోజులే).
  2. మీ పాలసీ టర్మ్‌నా, సేవింగ్స్‌నా, ULIP నా? (పాలసీ డాక్యుమెంట్ మొదటి పేజీలు / CIS లో ఉంటుంది)
  3. ఇప్పటికి ఎన్ని సంవత్సరాలు పూర్తిగా కట్టారు? పాలసీ డాక్యుమెంట్ ప్రకారం సరెండర్ వాల్యూ ఎప్పటి నుంచి వస్తుంది?
  4. ల్యాప్స్ అయి ఉంటే, మొదటి కట్టని ప్రీమియం తేదీ ఏది? రివైవల్ గడువు ఎప్పుడు ముగుస్తుంది?
  5. రివైవల్‌కు వడ్డీ / లేట్ ఫీజు ఎంత, ఏ ఆరోగ్య పత్రాలు అడుగుతారు? కంపెనీని రాతపూర్వకంగా అడగండి.
  6. పెయిడ్-అప్ విలువ, సరెండర్ వాల్యూ ఎంతో కంపెనీ నుంచి స్టేట్‌మెంట్ తీసుకోండి — నిర్ణయం తీసుకునే ముందు రెండూ చూడండి.
  7. హెల్త్ పాలసీ అయితే రెన్యూవల్ తేదీ ఏది? ఆటో-డెబిట్ / రిమైండర్ పెట్టుకున్నారా?
  8. పాలసీ మీద లోన్ ఉంటే, ల్యాప్స్ వల్ల దాని మీద ప్రభావం ఏమిటో అడగండి (పాలసీ లోన్ ఆర్టికల్).

మూలాలు

  • IRDAI (Insurance Products) Regulations, 2024 (గెజిట్): షెడ్యూల్ I — నిర్వచనాలు 1.2 (గ్రేస్), 1.10 (రివైవల్), 1.22 (డిస్‌కంటిన్యూయెన్స్), 1.24 (లాక్-ఇన్), 1.28 / 1.39 (రివైవల్ పీరియడ్); క్లాజ్ 4(A)(a)(1), (6)–(9), 4(B)(a) (సరెండర్, పెయిడ్-అప్, ULIP); షెడ్యూల్ III — నిర్వచనాలు 1.2, 1.3, క్లాజ్ 9.3 (హెల్త్ గ్రేస్, బ్రేక్)
  • IRDAI Master Circular on Life Insurance Products, 12-06-2024: పేరా 8 (గ్రేస్), పేరా 10 (సెక్షన్ 45 — 3 ఏళ్లు), పేరా 26.4.2 (స్పెషల్ సరెండర్ వాల్యూ — మొదటి ఏడాది తర్వాత), పేరా 40.1 (ULIP డిస్‌కంటిన్యూయెన్స్, రివైవల్)
  • IRDAI Master Circular on Health Insurance Business, 29-05-2024 (IRDAI/HLT/CIR/PRO/84/5/2024): పేరా 8 (గ్రేస్, క్రెడిట్స్ రక్షణ), పేరా 9 (వాయిదాల్లో కవర్)
  • IRDAI Master Circular on Protection of Policyholders’ Interests, 05-09-2024: పేజీ 146, పేరా 19 (ఆన్‌లైన్ సర్వీస్ రిక్వెస్ట్‌లు)

పై సోర్సులన్నీ 8 నవంబర్ 2026 న చూసి నిర్ధారించాం. చివరిగా అప్‌డేట్ చేసింది: 8 నవంబర్ 2026.