ఇన్సూరెన్స్ క్లెయిమ్ సెటిల్‌మెంట్ టైమ్ లిమిట్: లైఫ్, హెల్త్, వాహన క్లెయిమ్‌లకు ఎన్ని రోజులు?

క్లెయిమ్ పెట్టాక కంపెనీ ఎన్ని రోజుల్లో డబ్బు ఇవ్వాలి అనేది IRDAI నియమాల్లో రాసి ఉంది. లైఫ్ డెత్ క్లెయిమ్‌కు 15 రోజులు (దర్యాప్తు అవసరమైతే 45 రోజులు), హెల్త్ క్లెయిమ్‌కు (క్యాష్‌లెస్ కాకుంటే) 15 రోజులు. ఈ గడువు దాటితే కంపెనీ వడ్డీ కూడా కలిపి ఇవ్వాలి. ఏ క్లెయిమ్‌కు ఎన్ని రోజులు, గడువు ఎప్పటి నుంచి మొదలు, ఆలస్యమైతే ఏమవుతుందో ఈ ఆర్టికల్‌లో చూద్దాం.

ఈ గడువులు ఎక్కడివి?

ఈ నియమాలు IRDAI పాలసీదారుల ప్రయోజనాల రక్షణపై మాస్టర్ సర్క్యులర్ (5 సెప్టెంబర్ 2024) లో ఉన్నాయి. అందులో లైఫ్, హెల్త్, జనరల్ ఇన్సూరెన్స్‌కు విడివిడిగా క్లెయిమ్ గడువులు చెప్పారు. కంపెనీ పేరు ఏదైనా ఈ గడువులు అందరికీ వర్తిస్తాయి. పాత కథనాల్లో వేరే రోజులు కనిపించవచ్చు, అవి పాత నియమాలు కావచ్చు.

లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్: ఎన్ని రోజులు?

(సర్క్యులర్ పేజీలు 107–108.) ఇక్కడ “దర్యాప్తు” అంటే ఏమిటో సర్క్యులర్‌లో ఈ భాగంలో నిర్వచించలేదు. మీ క్లెయిమ్ ఏ రకమో కంపెనీ మీకు తెలియజేయాలి, అది రాతపూర్వకంగా అడగవచ్చు.

హెల్త్ ఇన్సూరెన్స్: ఎన్ని రోజులు?

(సర్క్యులర్ పేజీలు 120–121.) డిశ్చార్జ్ ఆలస్యమైతే, 3 గంటలు దాటాక హాస్పిటల్ వేసే అదనపు ఖర్చును కంపెనీ తన షేర్‌హోల్డర్ల నిధి నుంచి భరించాలని కూడా సర్క్యులర్ చెప్తోంది. క్లెయిమ్ తెలియజేసిన తర్వాత, అవసరమైన డాక్యుమెంట్లను కంపెనీ లేదా TPA హాస్పిటల్ నుంచి సేకరించాలని, పాలసీదారుడిని ఇవ్వమని అడగకూడదని సర్క్యులర్ చెప్తోంది.

వాహనం, ఇల్లు లాంటి జనరల్ ఇన్సూరెన్స్

ఇక్కడ నష్టాన్ని సర్వేయర్ అంచనా వేస్తాడు. సర్క్యులర్ (పేజీ 133–134) ప్రకారం:

• నష్టం మోటార్‌లో ₹50,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ, ఇతర పాలసీల్లో ₹1 లక్ష లేదా ఎక్కువ అయితే, రిజిస్టర్డ్ సర్వేయర్ తప్పనిసరిగా సర్వే చేయాలి
• క్లెయిమ్ నమోదైన 24 గంటల్లో సర్వేయర్‌ను నియమించాలి, ఆ వివరాలు వెంటనే మీకు చెప్పాలి
• సర్వేయర్ నియమితుడైన 15 రోజుల్లో రిపోర్ట్ ఇవ్వాలి. ఆలస్యమైతే రోజుకు ₹500 చొప్పున క్లెయిమ్ చేసినవారికి చెల్లించాలి
• సర్వే రిపోర్ట్ అందిన 7 రోజుల్లో, లేదా సర్వేయర్‌కు కేటాయించిన 15 రోజులు ముగిశాక (ఏది ముందైతే అది) కంపెనీ క్లెయిమ్‌పై నిర్ణయం తీసుకోవాలి (ఆస్తిని తిరిగి నిర్మించడానికి అయ్యే ఖర్చు ఆధారంగా తీసుకున్న “reinstatement value” పాలసీలకు ఈ గడువు వర్తించదు)

సర్వే అవసరం లేని చిన్న క్లెయిమ్‌లకు ఈ సర్క్యులర్ భాగంలో ప్రత్యేక రోజుల గడువు కనిపించలేదు. ఆ విషయంలో మీ పాలసీ డాక్యుమెంట్, కంపెనీ ఇచ్చే సమాచారం చూడండి.

గడువు దాటితే ఏమవుతుంది?

లైఫ్, హెల్త్, జనరల్ మూడింట్లోనూ నియమం ఒకటే: గడువులోపు క్లెయిమ్ తేల్చకపోతే, క్లెయిమ్ తెలియజేసిన తేదీ నుంచి చెల్లింపు తేదీ వరకు బ్యాంక్ రేటు + 2% వడ్డీ కంపెనీ తనంతట తానే క్లెయిమ్ డబ్బుతో పాటు చెల్లించాలి. మీరు అడగాల్సిన అవసరం లేదు.

ఒక ఉదాహరణ

గుంటూరులో ఉండే లక్ష్మి గారు హాస్పిటల్‌లో చేరి, క్యాష్‌లెస్ కాకుండా సొంతంగా ₹60,000 కట్టారు. 3 మార్చి న క్లెయిమ్ తెలియజేసి, అన్ని డాక్యుమెంట్లతో రీయింబర్స్‌మెంట్ క్లెయిమ్ సమర్పించారు. కంపెనీ 12 ఏప్రిల్ న డబ్బు ఇచ్చింది. (ఇది అర్థం చేసుకోవడానికి ఇచ్చిన ఊహా ఉదాహరణ. తేదీలు, మొత్తాలు, వడ్డీ రేటు ఉదాహరణ కోసమే.)

బ్యాంక్ రేటు అనేది RBI ప్రకటించే రేటు, అది మారుతూ ఉంటుంది. అందుకే 8% కేవలం ఉదాహరణ. కంపెనీ నిజంగా చెల్లించాల్సిన వడ్డీ ఆ తేదీ నాటి రేటును బట్టి ఉంటుంది.

గడువు మొదలయ్యేది ఎప్పుడు?

• క్లెయిమ్ గురించి కంపెనీకి వీలైనంత త్వరగా తెలియజేయాలి. ఆన్‌లైన్, ఏజెంట్ లేదా బ్రాంచ్, కాల్ సెంటర్, TPA (హెల్త్‌లో), హాస్పిటల్ (ఆ సౌకర్యం ఉంటే) ద్వారా చేయవచ్చు.
• “డాక్యుమెంట్లు లేవని, లేదా ఆలస్యంగా తెలియజేశారని” క్లెయిమ్‌ను తిరస్కరించకూడదు లేదా మూసివేయకూడదని సర్క్యులర్ చెప్తోంది.
• లైఫ్‌లో గడువు “క్లెయిమ్ తెలియజేసిన తేదీ” నుంచి, హెల్త్ రీయింబర్స్‌మెంట్‌లో “క్లెయిమ్ సమర్పించిన తేదీ” నుంచి లెక్కిస్తారు. తేదీ రుజువు కోసం రసీదు, ఈమెయిల్ దాచుకోండి.

క్లెయిమ్ తిరస్కరిస్తే?

హెల్త్ క్లెయిమ్‌ను తిరస్కరించినా, కొంత మొత్తమే ఇచ్చినా, పాలసీ డాక్యుమెంట్‌లోని ఏ షరతు ఆధారంగానో వివరంగా రాసి చెప్పాలి. హెల్త్ క్లెయిమ్‌ను తిరస్కరించడానికి కంపెనీ ఆంతరంగిక కమిటీ (Product Management Committee లేదా దాని Claims Review Committee) అనుమతి కావాలి. తర్వాత ఏం చేయాలో ఇన్సూరెన్స్ క్లెయిమ్ రిజెక్ట్ అయితే ఏం చేయాలి ఆర్టికల్‌లో ఉంది.

ముఖ్యమైన పదాలు

సాధారణ అపోహలు, వాస్తవాలు

ఏం చెక్ చేయాలి

1. క్లెయిమ్ తెలియజేసిన లేదా సమర్పించిన తేదీ రుజువు (రసీదు, ఈమెయిల్, రెఫరెన్స్ నంబర్) మీ దగ్గర ఉందా?
2. మీ క్లెయిమ్ ఏ రకం? (లైఫ్ డెత్, హెల్త్ క్యాష్‌లెస్ లేదా రీయింబర్స్‌మెంట్, వాహనం) దానికి ఏ గడువు వర్తిస్తుందో పై పట్టికల్లో చూడండి.
3. గడువు ఏ తేదీకి ముగుస్తుందో లెక్కించి క్యాలెండర్‌లో రాసుకోండి.
4. గడువు దాటితే ముందు కంపెనీకి రాతపూర్వకంగా అడగండి, వడ్డీ గురించి కూడా. పరిష్కారం రాకపోతే ఫిర్యాదు ఆర్టికల్‌లోని స్టెప్స్ చూడండి.
5. కంపెనీ ఇంకా డాక్యుమెంట్లు అడిగితే, అవి మీ క్లెయిమ్‌కు నేరుగా సంబంధించినవేనా అడగండి. అదనపు పత్రాలు పేరుతో ఆలస్యం చేయకూడదు.

మూలాలు

• IRDAI — Master Circular on Protection of Policyholders’ Interests (Ref: IRDAI/PP&GR/CIR/MISC/117/9/2024, 5 సెప్టెంబర్ 2024): లైఫ్ క్లెయిమ్ గడువులు, వడ్డీ (పేజీలు 107–108); హెల్త్ క్యాష్‌లెస్ 1 గంట, డిశ్చార్జ్ 3 గంటలు, 15 రోజుల రీయింబర్స్‌మెంట్, తిరస్కరణ నియమాలు (పేజీలు 120–121); జనరల్ ఇన్సూరెన్స్ సర్వేయర్ గడువులు (పేజీలు 133–134)

పై సోర్స్‌ను 22 అక్టోబర్ 2026 న చూసి నిర్ధారించాం. IRDAI సర్క్యులర్ల జాబితాలో దీన్ని మార్చే కొత్త సర్క్యులర్ ఆ తేదీ నాటికి కనిపించలేదు. చివరిగా అప్‌డేట్ చేసింది: 22 అక్టోబర్ 2026.