పాలసీలో నామినీ — ఎందుకు ముఖ్యం, మార్పు ఎలా + లెటర్

ఈ ఆర్టికల్ వినండి

ఆర్టికల్ మొత్తం ఆడియోలో, సుమారు 11 నిమిషాలు

0:00 / 11:16

పాలసీదారు చనిపోతే బీమా డబ్బు ఎవరికి ఇవ్వాలో పాలసీలో రాసి పెట్టే వ్యక్తే నామినీ. నామినీ పేరు సరిగ్గా ఉంటే, కంపెనీ ఆ వ్యక్తికి నేరుగా డబ్బు చెల్లించగలదు. పెళ్లి, పిల్లలు పుట్టడం, నామినీ చనిపోవడం లాంటి మార్పులు వచ్చినప్పుడు నామినీని పాలసీ మెచ్యూర్ అయ్యేలోపు ఎప్పుడైనా మార్చుకోవచ్చు. Insurance Act, 1938 సెక్షన్ 39 ఏం చెబుతుందో, మార్పుకు లెటర్ నమూనాతో కింద చూద్దాం.

నామినీ ఎందుకు ముఖ్యం?

డబ్బు ఎవరికి ఇవ్వాలో స్పష్టంగా ఉంటుంది: పాలసీలో ఉన్న, లేదా కంపెనీ రికార్డుల్లో నమోదైన నామినీకి కంపెనీ సద్భావనతో (in good faith) చెల్లిస్తే, కంపెనీ బాధ్యత తీరిపోయినట్టే (సెక్షన్ 39(2)).
పాత నామినీ అలాగే ఉంటే డబ్బు ఆయనకే వెళ్తుంది: మార్పు గురించి కంపెనీకి రాతపూర్వకంగా చెప్పకపోతే, కంపెనీ రికార్డుల్లో ఉన్న పాత నామినీకి నిజాయితీగా చెల్లిస్తే ఆ తర్వాత కంపెనీపై బాధ్యత ఉండదు (సెక్షన్ 39(2)). అందుకే పెళ్లి తర్వాత, నామినీ చనిపోయిన తర్వాత మార్పు చేయించడం ముఖ్యం.
పాలసీ డబ్బు చెల్లించాల్సిన సమయం రాకముందే నామినీలు అందరూ చనిపోతే: డబ్బు పాలసీదారు వారసులకు / లీగల్ రిప్రజెంటేటివ్స్‌కు / సక్సెషన్ సర్టిఫికెట్ ఉన్నవారికి చెల్లిస్తారు (సెక్షన్ 39(5)) — దీనికి కుటుంబం అదనపు పత్రాలు చూపించాల్సి ఉంటుంది.

సెక్షన్ 39 ముఖ్యాంశాలు

విషయం	చట్టం ఏం చెబుతుంది	సెక్షన్
ఎవరు, ఎప్పుడు	తన ప్రాణం మీద లైఫ్ పాలసీ తీసుకున్న వ్యక్తి, పాలసీ తీసుకునేటప్పుడు లేదా మెచ్యూర్ అయ్యేలోపు ఎప్పుడైనా ఒకరిని లేదా ఎక్కువ మందిని నామినేట్ చేయవచ్చు	39(1)
నామినీ మైనర్ అయితే	నామినీ మైనర్‌గా ఉన్నంతకాలం వాళ్ల తరఫున డబ్బు తీసుకోవడానికి ఒక “అపాయింటీ”ని కంపెనీ చెప్పిన విధంగా నియమించవచ్చు	39(1)
మార్పు / రద్దు	ఎండార్స్‌మెంట్ ద్వారా లేదా వీలునామా (will) ద్వారా ఎప్పుడైనా; కానీ కంపెనీకి రాతపూర్వక నోటీసు ఇవ్వాలి	39(2)
కంపెనీ రసీదు	నామినేషన్ నమోదు / మార్పు చేసినట్టు కంపెనీ రాతపూర్వక అక్నాలెడ్జ్‌మెంట్ ఇవ్వాలి; నిబంధనల ప్రకారం ఫీజు తీసుకోవచ్చు	39(3)
పాలసీని అసైన్ చేస్తే	సెక్షన్ 38 కింద పాలసీ బదిలీ / అసైన్‌మెంట్ చేస్తే నామినేషన్ ఆటోమేటిక్‌గా రద్దవుతుంది. కానీ లోన్ కోసం అసైన్ చేస్తే — అదే కంపెనీ దగ్గర పాలసీ లోన్ అయినా, బ్యాంక్ లాంటి వాళ్ల దగ్గర లోన్ అయినా — రద్దు కాదు; లోన్ ఇచ్చినవాళ్ల వాటా మేరకు మాత్రమే నామినీ హక్కు తగ్గుతుంది. బయటి లోన్ తీర్చి పాలసీ తిరిగి మీ పేరుకు వస్తే, రద్దయిన నామినేషన్ మళ్ళీ అమల్లోకి వస్తుంది	39(4)
మెచ్యూరిటీ తర్వాత, డబ్బు అందకముందే పాలసీదారు చనిపోతే	నామినీకి డబ్బు అందుతుంది	39(11)

IRDAI లైఫ్ ప్రోడక్ట్స్ మాస్టర్ సర్క్యులర్ (12-06-2024, క్లాజ్ 6) కూడా నామినీని పాలసీ టర్మ్‌లో ఎప్పుడైనా మార్చవచ్చని, ఆ ప్రక్రియ సులభంగా ఉండాలని చెబుతుంది. పాలసీహోల్డర్ మాస్టర్ సర్క్యులర్ (05-09-2024) ప్రకారం నామినీ వివరాల మార్పు రిక్వెస్ట్‌కు కంపెనీ వెంటనే రసీదు ఇచ్చి, 7 రోజుల్లో మార్పు చేయాలి.

హెల్త్, వాహన పాలసీల్లో కూడా: సెక్షన్ 39 లైఫ్ పాలసీల గురించి. హెల్త్, జనరల్ పాలసీల్లో కూడా నామినీ వివరాలు ఉంటాయి; IRDAI పాలసీహోల్డర్ మాస్టర్ సర్క్యులర్ ప్రకారం వాటి మార్పుకు కూడా వెంటనే రసీదు, 7 రోజుల్లో మార్పు అనే నియమమే వర్తిస్తుంది (హెల్త్ పేజీ 119, జనరల్ పేజీ 132).

ఒకరి కంటే ఎక్కువ నామినీలు ఉంటే: ఎవరికి ఎంత భాగమో రాసే చోటు మీ కంపెనీ నామినేషన్ ఫారంలో ఉంటే, అది స్పష్టంగా నింపండి.

నామినీ వర్సెస్ లీగల్ వారసులు: డబ్బు చివరికి ఎవరిది? (సెక్షన్ 39(7))

పాలసీదారు చనిపోయాక కంపెనీ డబ్బు నామినీకే ఇస్తుంది (సెక్షన్ 39(6)). కానీ ఆ డబ్బు చివరికి నామినీదేనా, లేక ఇతర వారసులు కూడా వాటా అడగొచ్చా అనేది నామినీ ఎవరు అనే దాన్ని బట్టి ఉంటుంది.

నామినీ ఎవరు	చట్టం ఏం చెబుతుంది
తల్లిదండ్రులు, భార్య / భర్త, పిల్లలు (లేదా వీళ్లలో ఎవరైనా)	నామినీయే డబ్బుకు అసలు హక్కుదారు (“beneficially entitled”) — బెనిఫిషియల్ నామినీ. సాధారణంగా ఇతర వారసులు ఆ డబ్బులో వాటా అడగలేరు (సెక్షన్ 39(7))
వేరేవాళ్లు (ఉదా: సోదరుడు, స్నేహితుడు, బంధువు)	39(7) వర్తించదు. కంపెనీ డబ్బు వీళ్లకే ఇస్తుంది, కానీ చట్టం వీళ్లకు అసలు హక్కుదారు హోదా ఇవ్వలేదు. డబ్బు చివరికి ఎవరికి చెందాలో వారసత్వ చట్టం (వీలునామా ఉంటే అది) ప్రకారం తేలుతుంది — అంటే ఈ నామినీ డబ్బు అందుకుని వారసుల కోసం ఉంచే వ్యక్తి (ట్రస్టీ లాంటి వారు) కావచ్చు

నామినీ ఎవరు

చట్టం ఏం చెబుతుంది

తల్లిదండ్రులు, భార్య / భర్త, పిల్లలు (లేదా వీళ్లలో ఎవరైనా)

నామినీయే డబ్బుకు అసలు హక్కుదారు (“beneficially entitled”) — బెనిఫిషియల్ నామినీ. సాధారణంగా ఇతర వారసులు ఆ డబ్బులో వాటా అడగలేరు (సెక్షన్ 39(7))

వేరేవాళ్లు (ఉదా: సోదరుడు, స్నేహితుడు, బంధువు)

39(7) వర్తించదు. కంపెనీ డబ్బు వీళ్లకే ఇస్తుంది, కానీ చట్టం వీళ్లకు అసలు హక్కుదారు హోదా ఇవ్వలేదు. డబ్బు చివరికి ఎవరికి చెందాలో వారసత్వ చట్టం (వీలునామా ఉంటే అది) ప్రకారం తేలుతుంది — అంటే ఈ నామినీ డబ్బు అందుకుని వారసుల కోసం ఉంచే వ్యక్తి (ట్రస్టీ లాంటి వారు) కావచ్చు

39(7) కి కొన్ని షరతులు ఉన్నాయి:

తన ప్రాణం మీద తీసుకున్న లైఫ్ పాలసీకి మాత్రమే (సెక్షన్ 39(7)).
పాలసీపై పాలసీదారుకే పూర్తి హక్కు లేకపోతే (ఉదా: పాలసీ వేరేవాళ్లకు చెందాల్సింది అని రుజువైతే), ఈ హక్కు నామినీకి రాదు (సెక్షన్ 39(7)).
పాలసీదారుకి అప్పులు ఉంటే, అప్పు ఇచ్చినవాళ్లు పాలసీ డబ్బు నుంచి తమ బాకీ అడిగే హక్కు అలాగే ఉంటుంది (సెక్షన్ 39(9)).
పాలసీదారు చనిపోయాక, డబ్బు చేతికి రాకముందే బెనిఫిషియల్ నామినీ కూడా చనిపోతే, ఆ వాటా ఆ నామినీ వారసులకు వెళ్తుంది (సెక్షన్ 39(8)).
ఈ నియమం 2015 ఇన్సూరెన్స్ చట్ట సవరణ అమల్లోకి వచ్చిన తర్వాత చెల్లింపుకు వచ్చే పాలసీలకు వర్తిస్తుంది (సెక్షన్ 39(10)).
Married Women’s Property Act సెక్షన్ 6 కింద తీసుకున్న పాలసీలకు సెక్షన్ 39 వర్తించదు — వాటికి వేరే నియమాలు (సెక్షన్ 39(12)).

మీ కుటుంబంలో వారసత్వం గురించి వివాదం ఉంటే, లేదా ఎవరికి ఎంత రావాలో సందేహం ఉంటే, న్యాయవాదిని సంప్రదించండి — ఇది చట్టం ఏం చెబుతుందో తెలిపే సమాచారం మాత్రమే, లీగల్ సలహా కాదు.

నామినీని ఎప్పుడు చెక్ చేయాలి?

పెళ్లయినప్పుడు, పిల్లలు పుట్టినప్పుడు
నామినీ చనిపోయినప్పుడు
నామినీ మైనర్ అయి, అపాయింటీ పేరు లేనప్పుడు లేదా అపాయింటీ అందుబాటులో లేనప్పుడు
పాలసీపై బ్యాంక్ లోన్ తీసుకుని పాలసీని అసైన్ చేసి, ఆ లోన్ తీర్చిన తర్వాత
పాలసీ డాక్యుమెంట్ చేతికి వచ్చిన వెంటనే — నామినీ పేరు, స్పెల్లింగ్ సరిగా ఉన్నాయా అని

నామినీ మార్పు ఎలా — లెటర్ నమూనా

చాలా కంపెనీలకు సొంత నామినేషన్ మార్పు ఫారం ఉంటుంది (బ్రాంచ్‌లో లేదా వెబ్‌సైట్‌లో). ఆ ఫారం నింపి, కింది కవర్ లెటర్‌తో, మీ ID, కొత్త నామినీ ID కాపీలతో ఇవ్వండి. కంపెనీ ఇచ్చే రసీదు / ఎండార్స్‌మెంట్ దాచుకోండి.

ఆన్‌లైన్‌లో కూడా మార్చవచ్చు: చాలా కంపెనీలు తమ కస్టమర్ పోర్టల్ లేదా మొబైల్ యాప్‌లో లాగిన్ అయి నామినీ మార్పు రిక్వెస్ట్ పెట్టే అవకాశం ఇస్తున్నాయి. ఆన్‌లైన్‌లో సర్వీస్ రిక్వెస్ట్ పెట్టే, దాని స్టేటస్ చూసుకునే సదుపాయం కల్పించేందుకు కృషి చేయాలని IRDAI అన్ని కంపెనీలకు చెప్పింది (పాలసీదారుల ప్రయోజనాల రక్షణ మాస్టర్ సర్క్యులర్, పేజీ 146, పేరా 19). ఇది తప్పనిసరి నియమం కాదు, కాబట్టి ఈ ఆప్షన్ కంపెనీని బట్టి ఉంటుంది. మీ కంపెనీ అధికారిక వెబ్‌సైట్ లేదా యాప్‌లో “Service request” / “Nomination” ఆప్షన్ చూడండి. SMS లేదా ఈమెయిల్‌లో వచ్చిన లింక్‌లు నొక్కకుండా, కంపెనీ వెబ్‌సైట్ అడ్రస్ మీరే టైప్ చేసి తెరవండి. ఆన్‌లైన్‌లో మార్చినా రిక్వెస్ట్ నంబర్, తర్వాత వచ్చే ఎండార్స్‌మెంట్ దాచుకోండి. ఆన్‌లైన్ ఆప్షన్ లేకపోతే కింది లెటర్ వాడండి.

నమూనా లెటర్

Nominee change request letter

పసుపు రంగు బాక్స్‌పై నొక్కి మీ వివరాలు టైప్ చేయండి. మీరు టైప్ చేసేది మీ ఫోన్‌లోనే ఉంటుంది, మా దగ్గర సేవ్ అవ్వదు. పని అయ్యాక ఈ ట్యాబ్ మూసేయండి.

To,
The Policy Servicing Department,

Date:

Subject: Request to change the nominee under policy no.

Dear Sir/Madam,

I am the policyholder of the above policy. I request you to change the nominee as below.

Present nominee:
New nominee:
Relationship to me:
New nominee's date of birth:
Appointee (only if the new nominee is a minor):

I enclose your nomination change form, filled in and signed, along with: .

Please register the change, acknowledge this request, and send me the endorsement confirming the new nominee.

Yours faithfully,

ఇది నమూనా మాత్రమే — మీ పరిస్థితికి తగ్గట్టు మార్చుకోండి.

ఒక ఉదాహరణ (కల్పితం)

నెల్లూరుకు చెందిన శ్రీనివాస్ (పేరు కల్పితం) పెళ్లికి ముందు తీసుకున్న టర్మ్ పాలసీలో అమ్మను నామినీగా పెట్టారు. 2026 లో పెళ్లయింది. ఆయన భార్యను కూడా నామినీగా చేర్చాలనుకున్నారు.

తేదీ	ఏం జరిగింది
05-11-2026	కంపెనీ వెబ్‌సైట్ నుంచి నామినేషన్ మార్పు ఫారం తీసుకుని, అమ్మ, భార్య ఇద్దరి పేర్లతో నింపి, కవర్ లెటర్‌తో బ్రాంచ్‌లో ఇచ్చారు. కాపీ మీద “అందింది” సంతకం తీసుకున్నారు.
12-11-2026 లోపు	7 రోజుల గడువు. కంపెనీ మార్పు నమోదు చేసి ఎండార్స్‌మెంట్ పంపింది.
తర్వాత	శ్రీనివాస్ ఎండార్స్‌మెంట్‌ను పాలసీ డాక్యుమెంట్‌తో కలిపి దాచుకుని, ఎక్కడ ఉందో ఇంట్లో చెప్పారు.

ముఖ్యమైన పదాలు

పదం	సులభమైన అర్థం
Nominee	పాలసీదారు చనిపోతే బీమా డబ్బు అందుకునే వ్యక్తి
Appointee	నామినీ మైనర్ అయితే, వాళ్ల తరఫున డబ్బు అందుకునే పెద్దవాళ్లు
Endorsement	పాలసీలో చేసిన మార్పును కంపెనీ రాతపూర్వకంగా నమోదు చేసే పత్రం
Assignment	పాలసీ హక్కులను వేరే వ్యక్తికి / బ్యాంక్‌కు బదిలీ చేయడం (ఉదా: లోన్ కోసం)
Beneficial nominee	తల్లిదండ్రులు, భార్య / భర్త, పిల్లల్లో ఎవరైనా నామినీ అయితే — డబ్బుకు వాళ్లే అసలు హక్కుదారు (సెక్షన్ 39(7))
Succession certificate	చనిపోయినవారి ఆస్తి / డబ్బు తీసుకోవడానికి కోర్టు ఇచ్చే వారసత్వ పత్రం

అపోహలు, వాస్తవాలు

అపోహ	వాస్తవం
ఒకసారి నామినీ పెడితే మార్చలేం	పాలసీ మెచ్యూర్ అయ్యేలోపు ఎప్పుడైనా మార్చవచ్చు (సెక్షన్ 39(1), (2))
నామినీగా ఒక్కరినే పెట్టాలి	చట్టం “person or persons” అంటుంది — ఒకరి కంటే ఎక్కువ మందిని పెట్టవచ్చు
చిన్న పిల్లలను నామినీగా పెడితే సరిపోతుంది	నామినీ మైనర్‌గా ఉన్నప్పుడు డబ్బు అందుకోవడానికి అపాయింటీని నియమించే అవకాశం చట్టం ఇస్తుంది (సెక్షన్ 39(1)) — ఆ పేరు కూడా పెట్టండి
ఇంట్లో అందరికీ తెలిస్తే చాలు, కంపెనీకి చెప్పక్కర్లేదు	కంపెనీకి రాతపూర్వక నోటీసు లేకపోతే రికార్డుల్లో ఉన్న పాత నామినీకే చెల్లించవచ్చు (సెక్షన్ 39(2))
నామినీ ఎవరైనా, డబ్బు పూర్తిగా వాళ్లదే	తల్లిదండ్రులు, భార్య / భర్త, పిల్లలు నామినీలైతేనే సాధారణంగా డబ్బు వాళ్లది (సెక్షన్ 39(7)); వేరేవాళ్లు నామినీ అయితే డబ్బు వారసత్వ చట్టం ప్రకారం వారసులకు చెందవచ్చు

చెక్ చేయాల్సినవి

మీ ప్రతి పాలసీలో ఇప్పుడు నామినీ ఎవరు? పేరు, స్పెల్లింగ్ సరిగా ఉన్నాయా?
నామినీ మైనర్ అయితే అపాయింటీ పేరు ఉందా?
మార్పు రిక్వెస్ట్‌కు కంపెనీ రసీదు / ఎండార్స్‌మెంట్ వచ్చిందా?
పాలసీని లోన్ కోసం అసైన్ చేసి ఉంటే, లోన్ తీరాక నామినేషన్ స్థితి ఏమిటో కంపెనీని అడిగారా?
పాలసీ పత్రాలు ఎక్కడ ఉన్నాయో నామినీకి / కుటుంబానికి తెలుసా?

నామినీ క్లెయిమ్ చేసినప్పుడు: దర్యాప్తు అవసరం లేని డెత్ క్లెయిమ్‌ను కంపెనీ 15 రోజుల్లో పరిష్కరించాలని IRDAI Citizens’ Charter చెబుతుంది (పేజీ 152) — క్లెయిమ్ గడువుల పూర్తి వివరాలు ఈ ఆర్టికల్‌లో. చనిపోయిన కుటుంబ సభ్యుడి పాలసీ డబ్బు ఎక్కడైనా ఆగిపోయిందేమో IRDAI బీమా భరోసా — Unclaimed Amount పేజీలో వెతకవచ్చు.

7 రోజుల్లో మార్పు జరగకపోతే కంపెనీకి ఫిర్యాదు ఎలా చేయాలి చూడండి. అడ్రస్, ఫోన్ మార్చాలంటే ఈ ఆర్టికల్‌లో వేరే లెటర్ ఉంది.

మూలాలు

The Insurance Act, 1938 (IRDAI ప్రచురించిన సవరణలతో కూడిన కాపీ): సెక్షన్ 39 — నామినేషన్ (39(1)–(5), (11)). 2025 లో పార్లమెంట్‌కు వచ్చిన Sabka Bima Sabki Raksha (Amendment of Insurance Laws) Bill, 2025 టెక్స్ట్ కూడా చూశాం — అది సెక్షన్ 39 ని మార్చలేదు.
IRDAI Master Circular on Life Insurance Products, 12-06-2024: క్లాజ్ 6 (నామినేషన్)
IRDAI Master Circular on Protection of Policyholders’ Interests, 05-09-2024: Service request — వెంటనే రసీదు, 7 రోజుల్లో మార్పు (పేజీ 105–106); Service request — హెల్త్ పేజీ 119, జనరల్ పేజీ 132; Citizens’ Charter — నామినేషన్ నమోదు / మార్పు 7 రోజులు, దర్యాప్తు అవసరం లేని డెత్ క్లెయిమ్ 15 రోజులు (పేజీ 152)

పై సోర్సులన్నీ 25 అక్టోబర్ 2026 న చూసి నిర్ధారించాం. చివరిగా అప్‌డేట్ చేసింది: 25 అక్టోబర్ 2026.

పాలసీలో నామినీ ఎందుకు ముఖ్యం? నామినీ మార్పు ఎలా — సెక్షన్ 39, లెటర్